Poradnik pracownika

<< wstecz :: dalej >>
01 | 02

Na czym polega wypalenie zawodowe?

Wypalenie zawodowe jest jedną z wielu możliwych reakcji organizmu na chroniczny stres związany z pracą w zawodach, których wspólną cechą jest ciągły kontakt z ludźmi i zaangażowanie emocjonalne w ich problemy.

Według Christiny Maslach wypalenie zawodowe określane jest jako:

1. zespół wyczerpania emocjonalnego;
    
2. depersonalizacja - czyli próba zwiększenia psychicznego dystansu wobec osoby, z którą się pracuje. Symboliczne odebranie petentowi człowieczeństwa i traktowanie go jako "przypadku". Depersonalizacja pozwala na mniejsze zaangażowanie się w relacje z drugim człowiekiem;
    
3. obniżonego poczucia dokonań osobistych.

Jak rozpoznać wyczerpanie emocjonalne,
stan depersonalizacji oraz stan obniżonego
poczucia dokonań osobistych?

Najczęściej występującymi objawami wyczerpania emocjonalnego są:

• zniechęcenie do pracy;
• coraz mniejsze zainteresowanie sprawami zawodowymi;
• obniżona aktywność, pesymizm, stałe napięcie psychofizyczne, drażliwość;
• zmiany somatyczne - chroniczne zmęczenie, bóle głowy, bezsenność, zaburzenia gastryczne, częste przeziębienia itp.

Przejawami depersonalizacji są:

• obojętność i dystansowanie się wobec problemów klienta;
• powierzchowność;
• skrócenie czasu i sformalizowanie kontaktów;
• cynizm.

Konkretne zachowania, przejawy depersonalizacji uzależnione są od wykonywanego zawodu i tak w przypadku nauczycieli depersonalizacja może przejawiać się w następującej formie: zwracanie się do uczniów po nazwisku lub numerze z dziennika, stosowanie wobec nich niewybrednych epitetów. W przypadku lekarzy zaś na stawianiu szybkiej, mechanicznej diagnozy, traktowaniu pacjentów jako "jednostek chorobowych".

Z kolei najczęściej występującymi objawami obniżonego poczucia dokonań osobistych są:

• spostrzeganie swojej pracy z klientami w negatywnym świetle;
• niezadowolenie z osiągnięć w pracy;
• przeświadczenie o braku kompetencji;
• utrata wiary we własne możliwości;
• poczucie niezrozumienia ze strony przełożonych;
• stopniowa utrata zdolności do rozwiązywania pojawiających się problemów i niemożność przystosowania się do trudnych warunków zawodowych.

UWAGA!!! Konsekwencje obniżonego poczucia dokonań osobistych mogą przejawiać się w postaci: częstych konfliktów, absencji w pracy, itp.

Zawody najbardziej narażone na syndrom wypalenia to:

nauczyciele; pedagodzy; psycholodzy; lekarze; pielęgniarki;

prawnicy; terapeuci; pracownicy socjalni; kuratorzy sądowi; księża.

01 | 02
<< wstecz :: dalej >>