Wpisy oznaczone tagiem ‘państwo’

Cykl biznes Cykl koniunkturalny to okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej. Zmiany te charakteryzują się krótkookresowymi odchyleniami m.in. produkcji i zatrudnienia od długookresowych trendów.Fazy cyklu to kryzys (recesja), depresja (dno kryzysu), ożywienie, rozkwit (wysoka koniunktura). Przebieg cykli jest nieregularny (nie ma dwóch identycznych cykli, cykle różnią się między sobą długością poszczególnych faz oraz amplituda wahań), możemy jednak wykryć pewne prawidłowości. Cykl gospodarczy nie jest ograniczony czasowo, może trwać od kilku miesięcy do kilku lat i przyjmować różne wartości bezrobocia, cen, produkcji oraz zatrudnienia. Państwo zazwyczaj podejmuje próby hamowania i przeciwdziałania skutkom cyklu koniunkturalnego. Działania te noszą nazwę interwencjonizmu państwowego i polegają na ograniczaniu bezrobocia, pobudzeniu popytu globalnego oraz podniesienia tempa wzrostu gospodarczego. Za przyczynę występowania cykli koniunkturalnych uznaje się najczęściej zmiany w działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw. Koniunktura gospodarcza to wszelkie zmiany aktywności gospodarczej przedstawiające się w zmianach podstawowych wskaźników ekonomicznych. Najczęściej wywiera pozytywny wpływ na warunki ekonomiczne. Wskaźniki te to agregaty określające kondycje gospodarki. Są to m. in. Produkt Krajowy Brutto (PKB) przedstawiający wartość dóbr i usług wyprodukowanych na terenie danego kraju w jednostce czasu (najczęściej 1 roku), Produkt Narodowy Brutto (PNB) pokazujący wartość finalnych dóbr i usług wyprodukowanych przez obywateli danego kraju np. wciągu roku, wskaźnik bezrobocia, czyli stosunek osób bezrobotnych do liczby osób aktywnych zawodowo oraz wskaźnik inflacji mierzony, jako procentowy wzrost ogólnego poziomu cen. Inne indykatory koniunktury gospodarczej to wielkość sprzedaży, rozwój gospodarki, inwestycje, konsumpcja, ceny, płace i zatrudnienie. Koniunktura odzwierciedla cykliczny przebieg procesów gospodarczych i odnosi się do stanu oraz dynamiki zjawisk zachodzących w gospodarce. Może ona dotyczyć zarówno całego państwa lub wybranego rynku określonego towaru.

Polityka fiskalna a cykl koniunkturalny Dzięki narzędziom fiskalnym państwo może wpływać na koniunkturę po przez zmiany w wypływach i wpływach do budżetu państwa. Państwo może prowadzić politykę stymulacyjną i restrykcyjną chcąc wpłynąć na cykl gospodarczy. Polityka stymulacyjna przejawią się poprzez obniżenie stopy podatkowej, co powoduje zmniejszenie przychodów i wzrost wydatków z budżetu państwa. W ten sposób rośnie deficyt budżetowy. Polityka ta prowadzi do wzrostu wydatków na konsumpcje i inwestycje. Jej skutkiem jest również zwiększenie poziomu produkcji i zatrudnienia. Zazwyczaj następstwem stymulacji gospodarki jest także wzrost cen. Pobudzanie koniunktury doprowadza do deficytu budżetowego. Rozwija się gospodarka, ale państwo jest zadłużone. Polityka restrykcyjna rozumiana jest, jako hamowanie koniunktury. Rząd chcąc osiągnąć ten cel zaczyna podnosić podatki (rosną wpływy do budżetu) i ogranicza wypływy z budżetu państwa. Zmniejszeniu ulegają konsumpcja i inwestycje. Skutki tej polityki są także widoczne w zatrudnieniu, produkcji oraz poziomie cen, które spadają. Państwo gromadząc oszczędności uniemożliwia rozwój gospodarki. Polityka monetarna ma za zadanie utrzymać stabilność cen. Politykę pieniężną prowadzi zazwyczaj bank centralny lub inna instytucja upoważniona przez rząd. Strategia restrykcyjna (twarda) tak zwana „polityka drogiego pieniądza” prowadzi do wzrostu minimalnych rezerw gotówkowych, stopy redyskontowej oraz sprzedaży państwowych papierów wartościowych. Skutkiem takiego działania jest zmniejszenie podaży pieniądza i wzrost stopy procentowej. Zmniejszeniu także ulegają rozmiary kredytów, inwestycji oraz popyt globalny. Tendencje spadkową przyjmują również produkcja, zatrudnienie oraz tempo wzrostu cen. Strategia ekspansywna (miękka) tak zwana „polityka taniego pieniądza” powoduje spadek minimalnych rezerw obowiązkowych, stopy redyskontowej oraz skupowanie przez bank centralny papierów wartościowych. Banki posiadają większą możliwość udzielania kredytów. Rosną: podaż pieniądza, inwestycje i popyt globalny, maleje natomiast stopa procentowa. Następnie wzrasta zatrudnienie, produkcja i popyt globalny. Pierwsza teoria została sformułowana przez neoklasyków. Mówi ona, że cykl koniunkturalny to zjawisko naturalne i stabilne, przebiegające w poza ekonomicznym otoczeniu. Polityka gospodarcza rządu nie jest w stanie tego zmienić. Czynnik, które mogą zakłócić równowagę w gospodarce są zewnętrzne (egzogeniczne). Do tych czynników zaliczamy: wojny, rewolucje, zmiany demograficzne, odkrycia techniczne, zjawiska przyrodnicze, odkrycia nowych zasobów oraz inne wydarzenia polityczne. Zachwianie równowagi prowadzi do powstawania procesów endogenicznych (wewnętrznych), których celem jest przywrócenie stanu równowagi. Druga teoria przedstawia poglądy keynesistowskie, według których cykl gospodarczy to zjawisko związane z systemem gospodarczym. Wyznawcy tej zasady są przekonani, że czynniki zewnętrzne są w stanie zakłócić procesy wewnętrzne, ale nie mogą wpłynąć na długookresowy trend procesów gospodarczych. Przyczyny cyklicznych wahań są związane z regułami gospodarki rynkowej, gdzie głównym celem jest maksymalizacja zysków.